kati1
1.
-a -nga
[Tūmatauenga] mahw, ing, āhua .
Ka kuhu atu i tētahi hanga (ki roto i tētahi puare) hei aukati i te rere o tētahi mea.
Ka katia te awa hei hanga roto.
puru
1
(3)
2.
-a -nga
[Tūmatauenga] mahw, ing, āhua .
Ka whakatū mai i tētahi hanga kia kore ai tētahi mea e puta, kia uaua ai rānei te putanga.
He rākau i hinga i te pō rā, koia e kati ana i te haere o ngā waka.
ārai
(3)
3.
-a -nga
[Tūmatauenga] mahw, ing, āhua .
Ka āta whai kia kore tētahi mea e taea, tētahi āhuatanga e eke.
He tūtei e tū ana i te kēti, e kati ana i te tomokanga ki roto.
aukati
(1)
4.
-a -nga
[Tāne] mahw, ing, āhua .
Ka neke (i te kūaha, i te uhi, i tētahi atu hanga pēnei rānei) kia pāia tētahi mea e tuwhera ana.
Tēnā koa katia te kūaha - he makariri.
Katia ō karu, kia kore ai te hopi e uru atu.
Kua katia ngā pukapuka, ā, kua tūturu te moni i kohia e Niu Tīreni katoa e £7,338. (TT 4, wh10)
{
ropi 1 (1
) , roropi , tūtaki , whakakopi }
5.
-nga
[Tāne] mahp, ing, āhua .
Kua tūtakina (te kūaha), kua pāia rānei (tētahi momo ara), kua kore rānei (tētahi mea) i tuwhera.
Ko te rerewe kua kati mai i tētahi wāhi e ono māero te pāmamao atu i te tāone, kua kore e haerea. (WM 12b, 2)
Kua kati ēnei kura, kua riro hoki ngā kaiwhakaako. (WM 11, 18)
Waiho te pouaka kia kati, kia kore ai e kitea atu ngā kai o roto.
{
hūhi 1 (5
) , kopi , kopiti }
6.
-a -nga
[Tāne] mahp, ing, āhua .
Kua pātata tonu, kua pā rawa rānei ki tētahi mea.
Haere tonu mai te tai o te moana, ā, kati ki te pari, nā te tai i ārai te ara. (W 103)
7.
[Papatūānuku] ing .
He rārangi, he tohu, he aha atu rānei e wehe ana i tētahi mea i tētahi atu.
Ko te awa tonu te kati i waenganui i ngā iwi e rua.
kotinga
8.
[Tāne] ing .
He pūtea iti hei pupuri i te hinu whakakakara.
Taku hei tāwhiri, taku kati taramea. (W 103)
kati2
1.
-a -nga
[Tūmatauenga] mahw, ing, āhua .
Ka tapahi, ka haehae, ka whakamamae rānei ki ngā niho.
Kei katia koe e te pūwerewere. (W 103)
ngau
1
(1)
2.
[Tūmatauenga] ing .
He taputapu hopu kiore.
{
(rore kati
) }
3.
[Tūmatauenga] ing .
He rākau whawhai poto mō te whawhai kanohi ki te kanohi, ka hangā ki te parāoa, ki te koiki rānei, e rua ngā waha huaki i ngā taha, he whawhati rākau te mahi, he tīkaro hoki.
kotiate
kāti1
1.
[Tāne] thu .
He kupu e whakahau ana i te tangata kia whakamutu i tētahi mahi.
Kāti tēnā mahi heahea.
Kāti te tangi.
Kāti tō mahi kino, tō mahi whakakino i te ingoa o te tangata. (WM 12b, 20)
2.
[Tāne] thu .
He kupu tū motuhake e whakarerekē ana i te ia o tētahi kōrero, e whakataki ana rānei i tētahi ia hou, i tētahi mahi hou rānei.
Kāti, kua roa tātou e kōrerorero ana i te raruraru, he aha te rongoa?
E karanga ana ngā mema kia pānuitia e au aua pukapuka. Kāti ha, ka pānuitia e au ētahi kupu. (WM 1, 18)
Kāti rā, he aha hei tina mā tātou?
A kāti, kua hoki au ki te moe.
kāti rā matā1
[Tūmatauenga] thu .
He kōrero whakaatu i te ohorere.
'Kāti rā matā! Tino kore au i mōhio!'
{
kāti rā motā , kāti rā mātā , kāti rā mōtā }
kāti rā motā1
[Tūmatauenga] thu .
He kōrero whakaatu i te ohorere.
kāti rā matā
kāti rā mātā1
[Tūmatauenga] thu .
He kōrero whakaatu i te ohorere.
kāti rā matā
kāti rā mōtā1
[Tūmatauenga] thu .
He kōrero whakaatu i te ohorere.
kāti rā matā
