kau1
1.
-tia -tanga
[Tūmatauenga] tūkē, āhua .
Kāore he kākahu, he aha rānei e uhi ana i te tinana.
Tū kau ana a Hewa - kāore he pūweru, kāore he aha.
tahanga
(1)
2.
-tia
[Ranginui] tūkē, āhua .
E noho wātea ana, kāore he aha o roto.
Ka kite atu a Raumati i ngā pā o Maketū e tū kau ana mai, kāore he tāngata. (W 104)
Ko āna kāpata i takoto ai ana waipiro, kua takoto kau ērā, kāhore kau he kai o roto. (Wa 2, 13)
3.
[Tāne] āhua .
E whakaū ana i te pakupaku, i te hauarea rānei o tētahi mea.
Ko ngā patu he patu poto kau. (W 104)
Ināianei he wāhi iti kau nei te wāhi o Rutana Moutere kei a rātou. (WM 9, 3)
4.
-tia -tanga
[Tāne] tūkē .
E tohu ana e whāiti mai ana ki tērā e whakahuatia ana.
Ko ngā whenua anake e takoto kau ana tā te Pākehā e hiahia ana kia hokona. (WM 9, 3)
E tama ē! Ka riro hoki rā nge Atutahi-mā-Rehua; waiho ki muri nei tangi kau ko te mapu. (NM4 375, 20)
Me rongo kau noa ake te taringa i te ingoa o Ngoi, mōhio tonu te ao Māori whānui ko wai tērā e kōrerotia rā. (H 29)
5.
-tia -tanga
[Tāne] tūkē .
E tohu ana kāore e taea ana he mahi i tua atu i tērā e whakahuatia ana.
Ka ohorere te iwi hī ika i te putanga atu o te waka taua. Kore rawa he rerenga, ka titiro kau iho ngā tāngata o roto i te pā ki ērā o rātou e patua ana ki te moana. (IwiT 9:13)
Nā, kei reira e noho mokemoke ana, kei reira e tangi kau ana ki tōna kāinga kua mahue, ki tōna rangatiratanga kua kore. (Ha 3, 8)
Ka mauria hoki ki roto i te whare karakia, e rima tekau anō e uru ki roto, ko ngā mano tāngata e rima ka tū kau atu i waho. (PH 7, 10)
6.
-tia -tanga
[Tāne] tūkē, āhua .
E tohu ana i te rere angiangi o tētahi hanga, arā, kāore he mea e whakapōrearea ana, e whakararu ana, e here ana rānei i te rere.
Kīhai i taea te korikori, hahau kau ana te patu. (W 104)
E mihi kau ana, e mihi kau ana, kei te mātātahi pūmanawa rau. (HM 9, 3)
7.
-tia -tanga
[Tāne] tūkē .
E tohu ana kāore i puta he hua, kāore rānei e puta he hua i te mahi e whakaaturia ana.
A tangi kau ana mai ki ana taonga, ki tana wahine. (W 104)
E amuamu kau ana mō te hē o te whakatau a te kaiwawao.
8.
-tia -tanga
[Tāne] tūkē .
He wā anō e whakakaha noa ana i te kupu e tū ana i mua.
Kāhore kau he tangata kotahi i ora. (W 104)
Pai kau hoki ki a au kia mōhio ai au. (W 104)
9.
-tia -tanga
[Tāne] tūkē .
E tohu ana i te wā tonu ka pā te āhuatanga e kōpaki ana i te kupu, i paku muri mai rānei, ka pā ko tērā atu āhuatanga ka whai i muri iho.
Mutu kau anō tā rātou haka, tino katanga o Kae i kata ai. (W 104)
Rongo kau, kite kau i te raru, kia wawe te whakanunumi. (KWK 26)
kau2
1.
-ria -anga -nga -ranga
[Tūmatauenga] mahp, ing, mahw, āhua .
Ka whakakorikori i ngā ringa me ngā waewae e tere haere ai te tinana i te wai.
Ka kau ia, ā, ka ū ki te kāinga o Te Whatuiāpiti. (W 104)
Tēnā rā kauria mai te moana e takoto nei. (PH 3, 15)
Ko Hinemoa, nāna i kau te roto o Rotorua. (W 104)
kauhoe
(1)
kau āpuru
[Tangaroa] ing .
He momo kauhoe e toro whakamua ai ngā ringa ka hoe whewhera mai anō, ko tā ngā waewae he koropeke ki raro i te tinana, ka whana whewhera whakamuri.
Ka kī noa iho te puku i te wai ina kau āpuru i te wai pōkarekare.
kau kiore
-nga
[Tūmatauenga] ing, mahp, āhua .
He momo kauhoe e takoto tuarā ai te tangata ki te mata o te wai, ka whanawhana ngā waewae, ka huri kōpae ngā ringa ki te hoe kia haere whakamua ai te tinana.
Ki te ngenge te tangata i a ia e kauhoe ana, he pai te kau kiore.
kau tāwhai
[Tūmatauenga] ing .
He momo kauhoe e tāpapa ai te tangata i te mata o te wai, ka whanawhana ngā waewae, ka huri kōpae ngā ringa ki te hoe kia haere whakamua ai te tinana.
E toru ngā wāhanga o te whakataetae; he kau tāwhai, he eke pahikara, he oma.
{
kauhoe }
2.
-nga
[Tūmatauenga] mahp, ing, āhua .
Ka nekeneke, ka hīkoi i roto i te wai āhua hōhonu, me te āhua uaua anō o te haere.
Kei ngā hope te wai i a rātou e kau atu ana ki rahaki o te awa.
kautū
kau3
[Tāne] ing .
Te wāhanga roroa o te tipu e piki whakarunga ana mai i te papa, e tautoko ana i ērā atu wāhi ōna; te wāhanga o te tipu e mau mai ai ngā rau, ngā pua, ngā hua rānei.
tātā
2
(1)
kau4
kau o te kanohi
[Tāne] ing .
Te puare pango kei te pokapū o te karu.
Kia pōuri haere, ka rahi haere te kau o te kanohi. (Ruka)
whatupango
kau5
[Tāne] ing .
He huinga tāngata tino tokomaha.
E whano ai koe ki tō tini, ki tō mano, ki tō kau ariki (W 105)
tini
1
(2)
kau6
[Ranginui & Papatūānuku] ing, āhua .
Tētahi o ngā tāngata i heke mai ai te tangata i roto i ngā tātai whakapapa, i tua atu i ōna mātua ake me ērā atu o tō rāua whakatupuranga.
Ko te tikanga o tēnei kupu 'Nā ōna kau i waiho', nā ōna tūpuna. (W 105)
tupuna
kau7
[Tāne] ing .
Te uwha pakari o tētahi kararehe āhua nui tonu, ka whakaratangia e te tangata hei kai māna, hei kutētē anō māna. Ki ētahi me whai kāwhe rawa e kīia ai he kau.
He maha noa atu ngā pāmu miraka kau i Aotearoa nei.
E waru tekau ana kau e whakatētē ā-ringa ana rātau. Kāore hoki he mīhini kutētē kau i taua wā. (HP 22)
kau pārera1
[Tūmatauenga] ing .
He tauira whai.
kau tāhoe1
[Tūmatauenga] ing .
He momo kauhoe e whakamahia ai tētahi taha o te tinana.
Ko te kau tāhoe te kaukau tino pai ki ahau, nō te mea he ngāwari ake i te kauhoe.
