tipu1
1.
*-ria -nga -ranga
[Papatūānuku] mahp, ing, āhua .
Ka nui haere, ka pakari haere (o te hanga ora, o te aha atu rānei).
I ngā rā ka tipu ake te kōtiro nei. (Wh 15, 7)
Me āta tiri mārie rā anō te kūmara me te taro, ka tipu ai. (PH 3, 7)
Ka tipu ngā mahi ahuwhenua ki te Tai Rāwhiti. (Wh 12, 1)
Kua tipu hoki he kino i waenganui i a Wīwī rāua ko Tiamani. (PH 2, 24)
tupu
(1)
2.
[Tāne] ing .
He ingoa whānui mō ngā hanga ora ka tupu i te oneone pērā i te rākau, i te otaota, i te huruwhenua, i te pūkohu, he rau, he tātā, he pakiaka ō te nuinga.
Ko ētahi o āna tino kai, ko ngā kākano, ngā rau, ngā tātā me ngā pakiaka o ētahi tipu. (HM 11, 4)
Kohia mai he purapura o tētahi tipu pakupaku, pēnei i te pātītī. (MM 18)
3.
[Tāne] ing .
He wana kua rite mō te tou ki te whenua.
I muri mai i te waipuke, ka tīmata mātau ki te tou i ngā tipu kūmara (HP 14)
Inā kē te rahi o ana māra whakatipu rōpere, ko te nuinga rā he tipu hei hoko atu māna (TTR 4, 226)
4.
[Whiro] ing .
He puku ka puta ki te kiri, ka tupu rānei i roto o te tinana nā tētahi mate, nā te whara rānei.
Ka mate tana haere ki te tākuta kia tirohia mai ngā tipu i tana ringa.
tuapuku
(2)
5.
[Tāne] ing .
He wāhi (i te tinana) kua pupuhi.
I kite koe i te tipu i tana kauae? Nā wai a ia i meke?
uruhumu
6.
-tanga
[Rongo] āhua, ing, mahp .
A te tangata, o te tangata e tohua ana, nāna tūturu, nōna tūturu rānei.
Ka tīkina atu, ka whakahokia mai ki tōna whenua tipu. (Wh 58, 8)
tupu
(2)
