taumaha1
1.
-tanga
[Tāne] āhua, ing, mahp .
E uaua tonu ana ki te hāpai ake, ki te neke, ki te pare atu rānei, kāore i māmā.
Ko te paukena taumaha rawa atu i te tau tuarua, kotahi rau mā whitu kīrō. (HP 308)
Kua taumaha rawa ana nama, kua kore i taea e ia te utu.
He roa ngā pō me ngā rā i kōrerorerotia ai ngā take nunui. Nō rātou i aua haere ka whānau mai ētahi whakaaro nunui me ētahi kōrero taumaha a tāua, a te Māori. (Wh 12, 1)
Nā reira ka whakahāweatia e te tangata; ka kīia he 'rewharewha noa'. Engari he kaikaranga ia i ngā mate taumaha, patu tangata hoki. (TT 73, wh649)
{
taimaha , toimaha }
2.
-tanga
[Tāne] āhua, ing, mahp .
E pēpēhia ana te wairua, e pōuri ana, e māharahara ana, ko te tinana rānei e pēpēhia ana e tētahi whakararu.
E kitea atu ana te hanga taumaha o ngā tāngata kua roa e noho kore mahi ana.
Kua taumaha te kura nei i te kaha rawa o te piki o te utu mō ngā mea katoa. (Ko 78, wh4)
Ka taumaha te wairua, ka taumaha anō te tinana i te noho noa iho.
{
taimaha , toimaha , wherū }
3.
[Tāne] mahp, ing, āhua .
Kua tino kino te māuiui, kua tino kaha te mate.
Nā wai i iti tōna mate ka nui haere. Rokohanga mai e tōna matua tāne kua taumaha rawa, kua kore e kai. (Ko 27, wh11)
Tērā tētahi reta nā ngā tākuta tokorua i haina, he whakaatu nā rāua i tētahi wahine i te hōhipera e takoto ana kua taumaha kē tōna mate, he mate ngārara. (TT 7, wh18)
{
taimaha , toimaha }
4.
[Papatūānuku] ing .
He karakia ka whakahuatia ina tāpaea te kai ki te atua, ina hikina rānei te tapu o te kai, ina mahia rānei ētahi atu mahi.
Ko te taumaha mō ngā kai. (W 399)
